Total Pageviews

മേലനങ്ങാതെ കോടീശ്വരനാവാം!

ആര്‍ത്തിക്ക് വലയെറിഞ്ഞ്, മോഹത്തിന് തീപ്പിടിപ്പിച്ച് പാവങ്ങളുടെ പണമൂറ്റുന്ന ഡ്രാക്കുളമാരുടെ തട്ടിപ്പ് വലയില്‍ കുടുങ്ങാനിരിക്കുന്ന പതിനായിരങ്ങള്‍ക്കുള്ള മുന്നറിയിപ്പാണ് 'ചങ്ങലക്കെണി.'' കൂട്ടുകാരന്റെ കണ്ണീര് കാണാനാഗ്രഹിക്കുന്നില്ലെങ്കില്‍ ഇതു രണ്ടുപേര്‍ക്കെത്തിക്കുക. അവര്‍ മറ്റു രണ്ടുപേര്‍ക്ക്.... അങ്ങനെയങ്ങനെ.... ഈ തട്ടിപ്പിനെതിരെ നമുക്ക് സമരച്ചങ്ങല തീര്‍ക്കാം....
Showing posts with label ശബാബ് വാരിക. Show all posts
Showing posts with label ശബാബ് വാരിക. Show all posts

Thursday, July 7, 2011

നിക്ഷേപം, പലിശ, തട്ടിപ്പ്‌


വികസ്വര രാജ്യങ്ങള്‍ ഉള്‍പ്പെടെ ലോകം വലിയ സാമ്പത്തിക മാന്ദ്യം അനുഭവിക്കുകയാണിന്ന്‌. ഈ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിക്ക്‌ കാരണം പലിശയിലധിഷ്‌ഠിതമായ സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയാണ്‌ എന്നാണ്‌ സാമ്പത്തിക വിദഗ്‌ധര്‍ പറയുന്നത്‌. എന്നാല്‍ പലിശയില്ലാത്ത ഒരു സാമ്പത്തിക വ്യവഹാരത്തെപ്പറ്റി ആലോചിക്കാന്‍ പോലും ആര്‍ക്കും കഴിയില്ല.
കാപ്പിറ്റലിസത്തിലും സോഷ്യലിസത്തിലും എല്ലാം അങ്ങനെ തന്നെ. എന്നാല്‍ പതിനാലു നൂറ്റാണ്ടുകള്‍ക്ക്‌ മുമ്പ്‌ ഇസ്‌ലാം ലോകത്തിനു മുന്നില്‍ കാഴ്‌ചവച്ച ഒരു സാമ്പത്തിക സംവിധാനമുണ്ട്‌. പലിശമുക്തമായ ആ സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥക്ക്‌ ആധുനിക സാമ്പത്തികശാസ്‌ത്ര വിദഗ്‌ധര്‍ പോലും അംഗീകാരം നല്‌കി വരികയാണിന്ന്‌. `ഇസ്‌ലാമിക്‌ ബാങ്കിംഗ്‌' പരീക്ഷിക്കാന്‍ ഇന്ത്യപോലും തയ്യാറെടുക്കുകയാണ്‌. `ഇസ്‌ലാമിക്‌' എന്ന പേരു മാത്രമാണ്‌ പലര്‍ക്കും അലര്‍ജിയായി തോന്നുന്നത്‌. നിര്‍ഭാഗ്യവശാല്‍ മുസ്‌ലിംകള്‍ ആണെന്നവകാശപ്പെടുന്ന ചിലരെങ്കിലും പലിശയുടെ നടുക്കടലില്‍ മുങ്ങിത്താഴുന്ന കാഴ്‌ചയാണ്‌ നാം കാണുന്നത്‌.
ആവശ്യക്കാരന്റെയും ദരിദ്രന്റെയും നിസ്സഹായത ചൂഷണം ചെയ്‌ത്‌, പണക്കാര്‍ അവര്‍ക്ക്‌ വായ്‌പ നല്‌കുകയും നല്‌കിയതിലേറെ തിരിച്ചുവാങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നതാണല്ലോ പലിശ. വാങ്ങിയതിലേറെ വിലക്ക്‌ വില്‌ക്കുകയും ലാഭമെടുക്കുകയും ചെയ്യുന്ന കച്ചവടവും ഇതുപോലെയല്ലേ എന്ന്‌, പണ്ടെന്ന പോലെ ഇന്നും ചിലര്‍ ന്യായീകരിക്കാറുണ്ട്‌. പലിശദാതാവിന്‌ അധ്വാനമില്ല. ഒരിക്കലും നഷ്‌ടം വരികയുമില്ല. കച്ചവടത്തിലാകട്ടെ മനുഷ്യാധ്വാനത്തിന്റെ ഫലമാണ്‌ ലാഭം നേടുന്നത്‌. ചിലപ്പോള്‍ നഷ്‌ടവും വരാം. ലാഭത്തില്‍ ഏറ്റക്കുറവുകളും ഉണ്ടാവും. മാത്രമല്ല, കച്ചവടത്തില്‍ ദാതാവിനും ഉപഭോക്താവിനും പരസ്‌പരം സംതൃപ്‌തിയുണ്ടാകുന്നു. ഇതെല്ലാം പരിഗണിച്ചാണ്‌ അല്ലാഹു പറയുന്നത്‌: ``അല്ലാഹു കച്ചവടം അനുവദിച്ചിരിക്കുന്നു; പലിശ നിഷിദ്ധമാക്കിയിരിക്കുന്നു'' (വി.ഖു 2:275). പലിശ ഭുജിക്കല്‍ വന്‍പാപം (മൂബിക്വാത്‌) ആയിട്ടാണ്‌ പ്രവാചകന്‍ എണ്ണിയത്‌. പലിശയുമായിട്ടുള്ള എല്ലാ ഇടപാടുകളും ഇസ്‌ലാം പാടെ വിലക്കുന്നു (2:278). വായ്‌പ കൊടുത്ത്‌ സഹായിക്കല്‍ പുണ്യകര്‍മമാണെന്ന്‌ പ്രത്യേകം ഓര്‍ക്കണം.
വലുതും ചെറുതുമായ ബാങ്കുകള്‍ പലിശയിടപാട്‌ സ്ഥാപനങ്ങളാണ്‌. അതിനു പുറമെ ചിട്ടിക്കമ്പനികളും പല പേരിലുള്ള കുറികളും നാടന്‍ വട്ടിപ്പലിശയും ഈ രംഗത്തുണ്ട്‌. പ്രഭാതം തോറും കൂലിപ്പണിക്കാരുടെ വീട്ടുപടിക്കല്‍ എത്തുന്ന ഏജന്റുമാര്‍ മുഖേന വലിയ നെറ്റ്‌വര്‍ക്കിലൂടെ നടപ്പില്‍ വരുത്തുന്ന `ബ്ലെയ്‌ഡ്‌' മാഫിയകളും സജീവമാണ്‌. എന്നാല്‍ ഇതെല്ലാം നേര്‍ക്കുനേരെ പലിശയാണ്‌. പലിശ വാങ്ങുകയില്ല എന്നത്‌ ആദര്‍ശമായി സ്വീകരിച്ചവര്‍ക്കും വളഞ്ഞ മാര്‍ഗത്തില്‍ പണം നേടാനുള്ള മാര്‍ഗമായിട്ടാണ്‌ ഇന്ന്‌ നാട്ടില്‍ വ്യാപകമായിട്ടുള്ള `നിക്ഷേപ സംരംഭങ്ങള്‍' അനുഭവപ്പെടുന്നത്‌.
പണം കെട്ടിപ്പൂട്ടി വയ്‌ക്കാനുള്ളതല്ല. സമൂഹത്തില്‍ അത്‌ വിനിയോഗിക്കുകയും പുതിയ ഉല്‍പാദനങ്ങള്‍ക്ക്‌ വഴിയൊരുക്കുകയും വേണം. അതിലൂടെ മാത്രമേ സാമ്പത്തിക വളര്‍ച്ച കൈവരിക്കാനാകൂ. ഇതാണ്‌ അടിസ്ഥാന സാമ്പത്തിക തത്വം. ഇസ്‌ലാം നിര്‍ദേശിക്കുന്നതും ഇതുതന്നെ. നിര്‍ബന്ധദാനമായും (സകാത്ത്‌) ദരിദ്രര്‍ക്ക്‌ ദാനമായും (സ്വദഖ) ആവശ്യക്കാര്‍ക്ക്‌ വായ്‌പാസഹായമായും സമ്പത്ത്‌ `വിതരണം' ചെയ്യപ്പെടണം. പണക്കാര്‍ മുതലിറക്കി വന്‍ സംരംഭങ്ങളിലൂടെ ലാഭമുണ്ടാക്കുകയും വേണം. ഏതു രംഗത്തും ചൂഷണം അരുത്‌. ഇതാണ്‌ ഇസ്‌ലാമിക സാമ്പത്തിക നയത്തിന്റെ ആകെത്തുക. സമ്പത്ത്‌ പണക്കാര്‍ക്കിടയില്‍ മാത്രം കറങ്ങാനുള്ളതല്ല (59:7) എന്ന ഖുര്‍ആനിന്റെ സൂചന ഈ നയം വ്യക്തമാക്കുന്നു.
എന്നാല്‍ അധ്വാനമോ ഉത്‌പാദന പ്രക്രിയകളോ നടക്കാതെ പണക്കാരന്‍ കൂടുതല്‍ തടിച്ചുകൊഴുക്കുകയും ദരിദ്രര്‍ കൂടുതല്‍ കഷ്‌ടപ്പാടിലേക്ക്‌ കൂപ്പുകുത്തുകയും കിടപ്പാടം പണയപ്പെടുത്തുകയും ഒടുവില്‍, വിശ്വാസ ദൗര്‍ബല്യമുള്ളവന്‍, ആത്മാഹുതിയില്‍ അഭയം കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്യുന്ന നിഷേധാത്മകതയാണ്‌ പലിശ സംവിധാനത്തിലൂടെ ലോകത്ത്‌ നടപ്പായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്‌. ബാങ്കുകള്‍ കടക്കാരനെ ജപ്‌തി ചെയ്‌ത്‌ വഴിയാധാരമാക്കുമ്പോള്‍ സ്വകാര്യ പലിശഏജന്‍സികള്‍ -സ്ഥാപനമായാലും വ്യക്തികളായാലും- ക്വട്ടേഷന്‍ സംഘത്തെ ഉപയോഗിച്ച്‌ കടക്കാരനെ നിഷ്‌കാസനം ചെയ്യുന്നു. പ്രകാരാന്തരേണ രാജ്യം തന്നെ വന്‍ കടക്കെണിയില്‍ അകപ്പെടുന്നു.
കാര്‍ഷിക-വ്യാവസായിക-വ്യാപരരംഗത്ത്‌ പണം മുടക്കി അതില്‍ നിന്ന്‌ ലാഭമുണ്ടാക്കുന്ന സംരംഭങ്ങള്‍, ചെറുതായാലും വലുതായാലും ക്രിയാത്മകമാണ്‌; നാടിനെ പുരോഗതിയിലേക്ക്‌ നയിക്കുന്നതാണ്‌. കോടിക്കണക്കിന്‌ ആസ്‌തിയാവശ്യമായ വ്യവസായ സംരംഭങ്ങള്‍ നടത്താന്‍ വിരലിലെണ്ണാവുന്നവര്‍ക്കു മാത്രമേ കഴിയൂ. എന്നാല്‍ ചെറിയ തുകയാണെങ്കിലും ഓഹരികളായി ചേര്‍ന്ന്‌, വന്‍ സംരംഭങ്ങളില്‍ പങ്കാളികളാകാനും ലാഭവിഹിതം സ്വന്തമാക്കാനും ഇന്ന്‌ സംരംഭങ്ങളുണ്ട്‌. ആരംഭിക്കാനിരിക്കുന്ന സംരംഭങ്ങള്‍ക്ക്‌ ഷെയര്‍ ശേഖരിക്കാറുണ്ട്‌. നിലനിന്നുപോരുന്ന കമ്പനികളില്‍ വീണ്ടും ഷെയറിലൂടെ ധനസമാഹരണം നടത്താറുണ്ട്‌. നിലവിലുള്ള ഓഹരികള്‍ കൈമാറാനുള്ള സംവിധാനങ്ങളും നിലവിലുണ്ട്‌. ഷെയറുടമകള്‍ക്ക്‌ ലാഭവും ചിലപ്പോള്‍ നഷ്‌ടവും സംഭാവിച്ചേക്കാനുമിടയുണ്ട്‌. അത്‌ സ്വാഭാവികം. എങ്കിലും കൈവശമള്ള ധനം സമൂഹത്തില്‍ സക്രിയമായി നിലനില്‌ക്കുന്നതിന്റെ ഗുണം രാജ്യത്തിന്‌ പൊതുവായി ലഭിക്കും; തീര്‍ച്ച.
ഇത്തരത്തിലുള്ള ഓഹരികള്‍ക്കു മാത്രമായി മാര്‍ക്കറ്റുകളുണ്ട്‌. ഷെയര്‍ മാര്‍ക്കറ്റുകളും സ്റ്റോക്ക്‌ എക്‌സ്‌ചെയ്‌ഞ്ചും അറിയാത്തവരായി ആരുമില്ല. വൃത്താന്തപത്രങ്ങളിലും മറ്റു വാര്‍ത്താ മാധ്യമങ്ങളിലും അങ്ങാടി നിലവാരം പോലെ ഷെയര്‍മാര്‍ക്കറ്റ്‌ വിവരങ്ങള്‍ക്കും പ്രത്യേകം സ്ഥലവും സമയവും അനുവദിക്കുന്നുണ്ട്‌. എന്നാല്‍ ഷെയര്‍മാര്‍ക്കറ്റിലെ തീവെട്ടിക്കൊള്ളയും കാളയും കരടിയും എന്നും വിവാദമാണ്‌. സഹസ്ര കോടികള്‍ വെട്ടിപ്പു നടത്തി എന്ന ഹര്‍ഷദ്‌ മേത്ത കേസുകളും നാം മറന്നുപോയിട്ടില്ല. എന്നാല്‍ ഇന്ന്‌ ചിത്രമാകെ മാറി. ഷെയര്‍ മാര്‍ക്കറ്റുകള്‍ നാട്ടിലേക്കിറങ്ങി; നാട്ടിന്‍പുറങ്ങളിലെത്തി. നന്മയ്‌ക്കുവേണ്ടി ഷെയര്‍ പിരിച്ച്‌ സംരംഭങ്ങള്‍ തുടങ്ങി ലാഭമുണ്ടാക്കുകയും തൊഴിലവസരങ്ങള്‍ സൃഷ്‌ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന നിരവധി ചെറുകിട-വന്‍കിട ബിസിനസ്‌ ഗ്രൂപ്പുകള്‍ ഇവിടെ പ്രവര്‍ത്തിച്ചുവരുന്നു. എന്നാല്‍ ഇതേ മാര്‍ഗം ഉപയോഗപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട്‌ നടത്തുന്ന നിക്ഷേപത്തട്ടിപ്പുകളാണ്‌ വാര്‍ത്തകളില്‍ നിറഞ്ഞുനില്‌ക്കുന്നത്‌. ടോട്ടല്‍ ഫോര്‍യു, ആപ്പിള്‍ എഡെ തുടങ്ങിയ ഏറ്റവും പുതിയ വിവാദങ്ങളിലെ കോടികളുടെ തട്ടിപ്പു നായകന്മാര്‍ അഭ്യസ്‌തവിദ്യരായ യുവാക്കളാണ്‌ എന്നത്‌ ഏറെ ഭയാനകമാണ്‌.
ഏതെങ്കിലും നിലയില്‍ കുറച്ചുപണം കൈവശമുണ്ടെങ്കില്‍ അത്‌ ബാങ്കിലിട്ട്‌ പലിശ വാങ്ങുന്നതിനെക്കാള്‍ നല്ലത്‌ സാമ്പത്തിക സംരംഭങ്ങളില്‍ മുതല്‍ മുടക്കി നേരിയ ലാഭവിഹിതം സ്വീകരിക്കുന്നതാണല്ലോ എന്ന ജനങ്ങളുടെ നല്ല ചിന്താഗതിയാണ്‌ ഇത്തരം സംരംഭങ്ങള്‍ വിജയിക്കാന്‍ കാരണം. സാധാരണക്കാരന്റെ ഈ മനസ്ഥിതി ചൂഷണം ചെയ്‌തുകൊണ്ടാണ്‌ നിക്ഷേപത്തട്ടിപ്പുകള്‍ ഏറെയും അരങ്ങേറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്‌. പലിശ എന്ന സാമ്പത്തിക തിന്മയോട്‌ ഏറ്റവും അകലം പാലിക്കുന്നത്‌ മുസ്‌ലിംകളാണ്‌. എന്തൊക്കെ പോരായ്‌മകള്‍ ഉണ്ടെങ്കിലും ഒരു സമൂഹമെന്ന നിലയില്‍ പരിശോധിച്ചാല്‍ മദ്യം, വ്യഭിചാരം, പലിശ എന്നീ മഹാ തിന്മകളില്‍ നിന്ന്‌ വിട്ടുനില്‌ക്കുന്നതില്‍ മുന്‍പന്തിയില്‍ മുസ്‌ലിംകള്‍ തന്നെയാണ്‌. അതുകൊണ്ടു തന്നെ മേല്‌പറഞ്ഞ തരത്തിലുള്ള ഷെയര്‍ സംരംഭങ്ങളില്‍ മുസ്‌ലിംകള്‍ അംഗങ്ങളാവുക സ്വാഭാവികം. ഈയൊരു സദാചാര ചിന്തയും സദ്‌വിചാരവും ചൂഷണം ചെയ്‌തുകൊണ്ട്‌ വന്‍ നിക്ഷേപത്തട്ടിപ്പിന്‌ മുസ്‌ലിംകളില്‍ ചിലര്‍ തുനിഞ്ഞിറങ്ങിയതെന്ന്‌ വര്‍ത്തമാനകാല ദുരന്തങ്ങളിലൊന്ന്‌. ഖത്തര്‍ കോലൊളമ്പ്‌ നിക്ഷേപത്തട്ടിപ്പിനെ പ്രയോക്താക്കളും പ്രയോജകരും ഇരകളും മുസ്‌ലിംകള്‍ തന്നെയെന്നത്‌ നമ്മെ ആഴത്തില്‍ ചിന്തിപ്പിക്കേണ്ട കാര്യമാണ്‌.
ഗള്‍ഫ്‌ രാജ്യങ്ങളില്‍ വര്‍ഷങ്ങള്‍ പണിയെടുത്ത്‌ നേടിയ ആജീവനാന്ത സമ്പാദ്യങ്ങളും സുഹൃത്തുക്കളെ പ്രേരിപ്പിച്ച്‌ സഹകരിപ്പിച്ചതും എല്ലാം `വിശുദ്ധ തട്ടിപ്പി'ന്‌ ഇരയായി എന്ന്‌ അറിയുന്ന സാധാരണക്കാരന്റെ തോരാത്ത കണ്ണീരിന്റെ കദനകഥ ആരോടുപറയാന്‍! എന്നാല്‍ ഇതിന്‌ നൂറു ശതമാനം ഉത്തരവാദികള്‍ ഇരകള്‍ തന്നെയാണ്‌ എന്ന്‌ പറഞ്ഞാല്‍ അധികമാകുമോ എന്നറിയില്ല. എന്താണ്‌ വസ്‌തുത? കാര്യമായ ഒരു രേഖയോ കരാറോ ഒന്നുമില്ലാതെ ലക്ഷങ്ങള്‍ ഏല്‌പിച്ചുകൊടുക്കാന്‍ എന്തിന്‌ ധൈര്യം കാണിച്ചു? നിക്ഷേപത്തിന്‌ അതിനേക്കാള്‍ വലിയ ലാഭം (പലിശ എന്നു പറയും) വാഗ്‌ദാനം ചെയ്യപ്പെടുമ്പോള്‍ വിവേകം വഴിമാറുന്നു. നിക്ഷേപത്തിന്‌ അല്ലെങ്കില്‍ ഓഹരിക്ക്‌ നിശ്ചയിക്കപ്പെടുന്ന നിശ്ചിത ലാഭം പലിശയല്ലാതെ മറ്റെന്താണ്‌? അമിത ലാഭം കൊതിച്ചല്ലേ ഈ നിക്ഷേപത്തിന്‌ പോയത്‌? ഒരു തട്ടിപ്പു സംഘം പൊളിഞ്ഞുപോയി എന്നറിഞ്ഞാല്‍ വിരലിലെണ്ണാവുന്നവര്‍ മാത്രമാണ്‌ പരാതിയുമായി നിയമത്തിനു മുന്നില്‍ വരുന്നത്‌. ബാക്കിയുള്ളവര്‍ എവിടെപ്പോയി? പുറത്തു പറയാന്‍ പറ്റാത്ത കള്ളപ്പണമാണ്‌ നിക്ഷേപങ്ങളില്‍ പലതും!
നാട്ടിലെ നഗരങ്ങളിലും നാട്ടിന്‍പുറങ്ങളില്‍ പോലും ജ്വല്ലറികളും തുണിക്കടകളും കേന്ദ്രീകരിച്ച്‌ `ലാഭം' നല്‌കാമെന്ന വ്യവസ്ഥയില്‍ `ഷെയറുകള്‍' സ്വീകരിക്കുന്നുണ്ട്‌. നിക്ഷേപ സമയത്ത്‌ നിശ്ചയിക്കുന്നത്‌ നിശ്ചിത ലാഭമാണോ എങ്കില്‍ അത്‌ വ്യക്തമായ പലിശയാണ്‌. മറിച്ച്‌ വര്‍ഷത്തില്‍ കണക്കു നോക്കുന്ന സ്ഥാപനത്തിന്റെ ലാഭത്തിന്റെ വിഹിതമാണെങ്കില്‍ അത്‌ അനുവദനീയമായ സമ്പാദ്യമാണ്‌. സ്ഥാപനത്തിന്‌ നഷ്‌ടമുണ്ടെങ്കില്‍ തന്റെ ഷെയറിന്‌ കുറവു വരുമെന്ന്‌ തിരിച്ചറിയണം. അതാണ്‌ കച്ചവടം. ലാഭം മാത്രം കൊതിക്കുന്നത്‌ പലിശ. മനുഷ്യന്റെ ആര്‍ത്തിയാണ്‌ ചൂഷണത്തിന്‌ കാരണം. ചൂഷണത്തിന്‌ ഇരയാകുന്നതും പലപ്പോഴും ഈ ആര്‍ത്തി തന്നെ. അല്ലാഹു നല്‌കിയ മുന്നറിയിപ്പ്‌: ``മനുഷ്യന്‍ ധനത്തോട്‌ ആര്‍ത്തി കഠിനമായവനാണ്‌'' (100:8). വിവാഹത്തിനും വീടുപണിക്കും കിടപ്പാടം പണയപ്പെടുത്തി ഒരുക്കിയ പണം തട്ടിപ്പിന്റെ വഴിയില്‍ നിക്ഷേപമായി സ്വീകരിക്കുന്നവര്‍ ഓര്‍ക്കുക. വിയജിക്കില്ലൊരിക്കലും ഈ ലോകത്തും പരലോകത്തും. നിയമം ഇവിടെ നോക്കുകുത്തിയാണ്‌. വമ്പന്‍മാര്‍ രക്ഷിക്കപ്പെടും. എന്നാല്‍ അല്ലാഹുവിന്റെ കോടതിയില്‍ മറുപടി പറയാതെ ഒരടി മുന്നോട്ടു വയ്‌ക്കാനാവില്ല; തീര്‍ച്ച.

തട്ടിപ്പ്‌ ചങ്ങലയില്‍ കണ്ണി കോര്‍ക്കുമ്പോള്‍


ഇസ്‌മാഈല്‍ മാടാശ്ശേരി

സുഹൃത്ത്‌ ശബീര്‍ (യഥാര്‍ഥ പേരല്ല) കോട്ടും ടൈയ്യുമണിഞ്ഞ രണ്ടു പേരുമായി ഒരു ഞായറാഴ്‌ച രാവിലെ വീട്ടിലെത്തി. കുശലാന്വേഷണത്തിനൊടുവില്‍ ആഗതരില്‍ ഒരാള്‍ ചെറുചിരിയോടെ പോര്‍ച്ചിലേക്ക്‌ നോക്കി ചോദിച്ചു. കാറുണ്ടോ? ഇല്ലെന്ന്‌ പറഞ്ഞപ്പോള്‍ ജീവിതരീതി മാറ്റേണ്ടതിനെ കുറിച്ച്‌ ഇരുവരും വാചാലരാവാന്‍ തുടങ്ങി. കേരളത്തിലങ്ങോളമിങ്ങോളം തുടങ്ങാന്‍ പോകുന്ന സൂപ്പര്‍മാര്‍ക്കറ്റ്‌ ശൃംഖലക്ക്‌ വേണ്ടി മള്‍ട്ടിലെവല്‍ മാര്‍ക്കറ്റിംഗിന്‌ വന്നവരായിരുന്നു 
മൂവരും. മണിചെയ്‌ന്‍ ബിസിനസ്സില്‍ താല്‍പര്യമില്ല എന്ന്‌ പറഞ്ഞപ്പോള്‍ തെല്ലൊരു നീരസത്തോടെയാണ്‌ അവര്‍ വീട്ടില്‍ നിന്നിറങ്ങിയത്‌.(ഇപ്പോള്‍ പോലീസ്‌ നടപടിക്ക്‌ വിധേയമായി കൊണ്ടിരിക്കുന്ന മണിെചയ്‌ന്‍ കമ്പനികളില്‍ മോല്‍പ്പറഞ്ഞതുമുണ്ട്‌).
ആഡംബര ജീവിതത്തോട്‌ ആളുകളില്‍ ആര്‍ത്തിയുണ്ടാക്കി നിക്ഷേപത്തട്ടിപ്പ്‌ നടത്തുന്ന മണിചെയ്‌ന്‍ സ്ഥാപനങ്ങുടെ പ്രവര്‍ത്തന രീതി സൂചിപ്പിക്കാനാണ്‌ മേല്‍ സംഭവം വിവരിച്ചത്‌. വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്ക്‌ മുമ്പ്‌ ആട്‌, തേക്ക്‌, മാഞ്ചിയത്തില്‍ തുടങ്ങിയ നിക്ഷേപത്തട്ടിപ്പ്‌ മാര്‍ബിള്‍ ക്വാറിയിലൂടെയും സൂപ്പര്‍മാര്‍ക്കറ്റിലൂടെയും വളര്‍ന്ന്‌ ഫ്‌ളാറ്റ്‌ തട്ടിപ്പിലെത്തി നില്‍ക്കുകയാണ്‌. ബിസിനസ്സില്‍ കണ്ണിചേരുന്ന ഒരാളെ ചൂഷണം ചെയ്യുകയാണ്‌ മണിചെയ്‌ന്‍ സമ്പ്രദായത്തില്‍ യഥാര്‍ഥത്തില്‍ സംഭവിക്കുന്നത്‌. ഒരാളെ കണ്ണി ചേര്‍ത്താല്‍ പിന്നീട്‌ ചങ്ങലയില്‍ കണ്ണികളാവുന്നവരുടെയെല്ലാം അധ്വാനഫലം കവരുന്നത്‌ ചൂഷണം തന്നെയാണെന്ന്‌ സാമാന്യ ബുദ്ധിയുള്ള ആര്‍ക്കും മനസ്സിലാക്കാന്‍ സാധിക്കും. മള്‍ട്ടിലെവല്‍ മാര്‍ക്കറ്റിംഗ്‌ എന്ന ഓമനപ്പേരില്‍ നമുക്കു ചുറ്റും നടക്കുന്ന മണിചെയ്‌ന്‍ തട്ടിപ്പിന്റെ ആഴവും വ്യാപ്‌തിയും നമ്മുടെ കണക്കുകൂട്ടലുകള്‍ക്കുമപ്പുറമാണെന്നതാണ്‌ സമീപ ദിവസങ്ങളില്‍ പുറത്തുവരുന്ന വാര്‍ത്തകള്‍ നല്‍കുന്ന സൂചനകള്‍.
ഒരു വര്‍ഷത്തിനുള്ളില്‍ ചെന്നൈ ആസ്ഥാനമായുള്ള മണിചെയ്‌ന്‍ കമ്പനിയായ ടൈക്കൂണ്‍ എംപയര്‍, കേരളത്തിലെ ഏതാനും ചെറുപട്ടണങ്ങളില്‍ നിന്ന്‌ മാത്രം 270 കോടിയിലധികം തട്ടിയെന്നാണ്‌ അന്വേഷണോദ്യോഗസ്ഥര്‍ പറയുന്നത്‌. ഒന്ന്‌ വെച്ചാല്‍ പത്ത്‌, പത്ത്‌ വെച്ചാല്‍ നൂറ്‌ എന്ന മുച്ഛീട്ടുകളിക്കാരന്റെ രീതി തന്നെയാണ്‌ മിക്ക മണിചെയ്‌ന്‍ കമ്പനികളും അവലംബിക്കുന്നത്‌. വിവര സാങ്കേതിക വിദ്യ വളര്‍ന്നതോടെ തട്ടിപ്പിന്റെ സ്വഭാവവും രീതിയും മാറിയിട്ടുണ്ടെന്ന്‌ മാത്രം. ഇന്റര്‍നെറ്റിന്റെ അനന്ത സാധ്യതകളാണ്‌ എല്ലാ മണിചെയ്‌ന്‍ കമ്പനികളും ഇപ്പോള്‍ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നത്‌. ബിസിനസ്സിനെക്കുറിച്ച്‌ നിക്ഷേപകര്‍ സംശയം ചോദിച്ചാല്‍ ഉടന്‍ വരുന്ന മറുപടി നെറ്റിലുണ്ട്‌ എന്നാണ്‌.
എളുപ്പം പണം സമ്പാദിക്കാന്‍ കുറുക്കുവഴികള്‍ തേടുന്നവരാണ്‌ ചതിക്കുഴിയില്‍ വീഴുന്നവരില്‍ ഏറേയും. പണത്തോടുള്ള മനുഷ്യന്റെ ഒടുങ്ങാത്ത ആര്‍ത്തിയാണ്‌ തട്ടിപ്പ്‌ കമ്പനികള്‍ക്ക്‌ പ്രചോദനമാകുന്നത്‌. സുഹൃദ്‌ബന്ധവും കുടുംബ ബന്ധവുമാണ്‌ പലരെയും കെണിയില്‍ പെടുത്തുന്നത്‌. ചങ്ങല വലുതാവുമ്പോള്‍ ഇടതും വലതും വന്നുചേരുന്ന സൗഭാഗ്യങ്ങളില്‍ അന്യന്റെ പണം അപഹരിക്കുന്നതിലെ അധാര്‍മികത മിക്കവരും സൗകര്യപൂര്‍വം മറക്കുകയാണ്‌. അധ്യാപകര്‍, സര്‍ക്കാര്‍ ജീവനക്കാര്‍, ബാങ്ക്‌ ഉദ്യോഗസ്ഥര്‍, പോലീസ്‌ ഉദ്യോഗസ്ഥര്‍ തുടങ്ങി സമൂഹത്തില്‍ സ്ഥാനവും മാനവുമുള്ള നിരവധി പേര്‍ തട്ടിപ്പിന്റ കണ്ണി വിളക്കാന്‍ ചങ്ങലയില്‍ അണി ചേരുന്നുണ്ട്‌. മത-സാമൂഹ്യ-സംസ്‌കാരിക രംഗത്ത്‌ നേരത്തെ സജീവമായ നിരവധി പേര്‍ മണിചെയ്‌ന്‍ ബിസിനസ്സിന്‌ പിന്നാലെ പോയിട്ടുണ്ട്‌. സാമാന്യം നല്ല നിലയില്‍ ജീവിച്ച്‌ പോകാന്‍ ചുറ്റുപാടുള്ളവരും ഇക്കൂട്ടത്തിലുണ്ട്‌ എന്നതാണ്‌ ഏറേ ഖേദകരം. പണം സമ്പാദിക്കാനുള്ള വ്യഗ്രതയില്‍ താന്‍ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്ന ആദര്‍ശവും നീതിബോധവും കളഞ്ഞുകുളിക്കുകയാണ്‌ വാസ്‌തവത്തില്‍ ഇത്തരക്കാര്‍ ചെയ്‌തിരിക്കുന്നത്‌.
സ്ഥിരവരുമാനക്കാരായ സര്‍ക്കാര്‍ ശമ്പളം പറ്റുന്നവരെയാണ്‌ തട്ടിപ്പുകമ്പനികള്‍ പ്രമോട്ടര്‍മാരായി ഫീല്‍ഡിലിറക്കിയിരിക്കുന്നത്‌. നിശ്ചിത വരുമാനക്കാരായ സര്‍ക്കാര്‍ ശമ്പളക്കാരില്‍ അതിമോഹം വളര്‍ത്തുകയാണ്‌ കമ്പനികള്‍ ഇതിനായി ആദ്യം ചെയ്യുന്നത്‌. തുടര്‍ന്ന്‌ പഞ്ചനക്ഷത്ര ഹോട്ടലുകളിലെ ശീതികരിച്ച മുറികളില്‍ പ്രത്യേക പ്രോഗ്രാമുകള്‍ ഏര്‍പ്പാട്‌ ചെയ്യുന്നു. ജീവിതത്തിന്റെ രണ്ടറ്റം മുട്ടിക്കാന്‍ അഡ്‌ജസ്റ്റ്‌ ചെയ്‌ത്‌ ലളിതജീവിതം നയിക്കുന്ന നിശ്ചത വരുമാനക്കാരില്‍ ആഡംബര ജീവിതത്തോട്‌ ആസക്തി വര്‍ധിപ്പിക്കാനുതകുന്ന പരിപാടികളായിരിക്കും ഇവയില്‍ മിക്കവയും. പരിപാടിയുടെ അവസാനത്തിലെത്തുന്ന പ്രത്യേക അഭിനയപാടവമുള്ള ചിലരുടെ അനുഭവം പങ്കുവെക്കലുമാകുമ്പോള്‍ സംഗതി ക്ലിക്ക്‌. 
ഇങ്ങനെ അനുഭവം പങ്കുവെച്ചവരായിരിക്കും പിന്നീട്‌ ഇവരുടെ ജീവിതത്തിലെ റോള്‍ മോഡല്‍. ബൈനറി രീതിയില്‍ വളര്‍ന്ന്‌ പന്തലിക്കുന്ന കമ്പനികളും, കുറച്ച്‌ പ്രമോട്ടര്‍മാരെ വെച്ച്‌ നിക്ഷേപം സ്വീകരിക്കുന്ന കമ്പനികളും ഇന്ന്‌ സജീവമാണ്‌. നിക്ഷേപകര്‍ക്ക്‌ വേണ്ടി നാട്ടില്‍ ആടിനെ വളര്‍ത്തിയും തേക്കും മാഞ്ചിയവും വെച്ച്‌ പിടിപ്പിച്ചും ആരംഭം കുറിച്ച തട്ടിപ്പ്‌ പിന്നീട്‌ അയല്‍ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ സങ്കല്‍പ ബിസിനസ്സിലേക്ക്‌ വഴി മാറിയതോടെ ലാഭവിഹിതത്തില്‍ വന്‍ വര്‍ധനവാണ്‌ ഉണ്ടാക്കിയത്‌. ഒരു ബിസിനസ്സിനും നല്‍കാനാവാത്ത കണ്ണഞ്ചിപ്പിക്കുന്ന ലാഭവിഹിതത്തില്‍ കണ്ണികളാവാന്‍ ഇയ്യാംപ്പാറ്റകളെ പോലെ ആളുകള്‍ ചെന്നു ചാടുന്ന കാഴ്‌ചയാണ്‌ നാം കാണുന്നത്‌. കര്‍ണാടകത്തിലെ പണം ചുരത്തുന്ന കരിങ്കല്‍ ക്വാറിയുടെ മറവില്‍ മാവൂര്‍ കേന്ദ്രമായി മുളച്ച്‌ പൊന്തിയ ഡിപ്ലോമാറ്റ്‌ ഗ്രാനേറ്റ്‌ എന്ന സ്ഥാപനം തട്ടിയത്‌ കോടികളായിരുന്നു. കോഴിക്കോടിനടുത്തുള്ള ഒരു വികലാംഗ വിദ്യാലയത്തിലെ അധ്യാപകനായിരുന്നു തട്ടിപ്പിന്റെ മാസ്റ്റര്‍ ബ്രയിന്‍. തട്ടിപ്പിന്‌ അന്ധവിശ്വാസത്തെ കൂട്ടു പിടിച്ചെന്ന പ്രത്യേകതയും മാര്‍ബിള്‍ ബിസിനസ്സിനുണ്ടായിരുന്നു. നിക്ഷേപകരുടെ കണ്ണെത്തും ദൂരത്ത്‌ തന്നെ ഒരു ഗ്രാനൈറ്റ്‌ പള്ളി പണിത്‌ അവിടെ ഒരു സിദ്ധനെ കുടിയിരുത്തുകയും ചെയ്‌തു.കമ്പനി പൊട്ടിച്ച്‌ ഒളിവില്‍ പോയ വാഴക്കാട്‌ സ്വദേശിയായ അധ്യാപകനെതിരെ ഇപ്പോള്‍ പോലീസ്‌ ലുക്ക്‌ഔട്ട്‌ നോട്ടീസ്‌ പുറപ്പെടുവിച്ചിരിക്കുകയാണ്‌. 
ടോട്ടല്‍ ഫോര്‍ യു തട്ടിപ്പിന്‌ വലവിരിച്ച കൊച്ചുപയ്യന്‌ പിന്നാലെ ആയിരങ്ങള്‍ പോയത്‌ മറക്കാറായിട്ടില്ല. നിക്ഷേപകന്‌ വേണ്ടി ആഴ്‌ചതോറും ലോട്ടറി ടിക്കറ്റ്‌ വാങ്ങി ലക്ഷങ്ങള്‍ തട്ടിയ ലിസ്സിനും പിന്നീട്‌ വന്ന ജ്യോതിസിനും പറയാനുള്ളത്‌ തട്ടിപ്പിന്റെ കണക്കു കൊണ്ടുള്ള കസര്‍ത്തായിരുന്നു. ആകാശം മുട്ടി നില്‍ക്കുന്ന ഫ്‌ളാറ്റ്‌ സ്വന്തമാക്കാന്‍ ആപ്പിളില്‍ പണം നല്‍കിയ നൂറുകണക്കിന്‌ പേരാണ്‌ ആപ്പിലായിരിക്കുന്നത്‌. ഒരു ലക്ഷം നിക്ഷേപിച്ചാല്‍ മൂന്ന്‌ വര്‍ഷം പ്രതിമാസം പതിനായിരം രൂപയാണ്‌ ടൈക്കൂണ്‍ വാഗ്‌ദാനം നല്‍കിയതെങ്കില്‍ സംസ്ഥാന സര്‍ക്കാറുകള്‍ക്ക്‌ വൈദ്യുതി ഉണ്ടാക്കി വിറ്റ്‌ ലാഭംനല്‍കുമെന്നായിരുന്നു നാനോ എക്‌സലിന്റെ വാഗ്‌ദാനം. സൂപ്പര്‍ മാര്‍ക്കറ്റിന്‌ വേണ്ടി കോടികള്‍ സമാഹരിച്ച ഒരു കമ്പനി പൂര്‍ണമായും റിയല്‍ എസ്റ്റേറ്റ്‌ രംഗത്ത്‌ ചുവടുറപ്പിക്കുകയും സംസ്ഥാനത്തുടനീളം സൂപ്പര്‍ മാര്‍ക്കറ്റുകള്‍ക്ക്‌ ഫ്രാഞ്ചൈസി ക്ഷണിച്ച്‌ കൊണ്ട്‌ പരസ്യം നല്‍കുകയും ചെയ്‌തിട്ടും പണം നിക്ഷേപിച്ച ഒരാള്‍ പോലും എതിര്‍ത്തില്ലെന്നതും കൗതുകകരമാണ്‌. 
രണ്ടായിരത്തോടെ ശക്തി പ്രാപിച്ച റിയല്‍ എസ്റ്റേറ്റ്‌ ബിസിനസ്സിന്റെ നിറം പിടിപ്പിച്ച കഥകളുമായാണ്‌ ഭൂരിപക്ഷം കമ്പനികളും ഈയടുത്തായി നിക്ഷപ സമാഹരണം നടത്തുന്നത്‌. കോടികള്‍ മാറുകയും മറിയുകയും ചെയ്യുന്ന മണിചെയ്‌ന്‍ ബിസിനസ്സിന്റെ പിന്നാമ്പുറക്കഥകള്‍ അധികമാരും അറിയുന്നില്ല അല്ലെങ്കില്‍ അന്വേഷിക്കാറില്ല എന്നതാണ്‌ യാഥാര്‍ഥ്യം. പരാതികള്‍ക്കും അന്വേഷണ മാമാങ്കങ്ങള്‍ക്കും പിറകെ നടക്കുന്ന ഏതാനും അറസ്റ്റുകളോടെ കേസ്‌ പഴങ്കഥയാവുകയാണ്‌ ചെയ്യുന്നത്‌. ദേശസാല്‍കൃത ബാങ്കുകള്‍ പോലും പലപ്പോഴും ഇത്തരം തട്ടിപ്പുസ്ഥാപനങ്ങള്‍ക്ക്‌ കൂട്ടുനില്‍ക്കുന്നു. ആളുകളില്‍ നിന്ന്‌ പരമാവധി പണം സമാഹരിച്ച്‌ പോലീസില്‍ പരാതി നല്‍കി തലയൂരുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളുമുണ്ട്‌. ഇവര്‍ പിന്നീട്‌ മറ്റൊരു കമ്പനിയുണ്ടാക്കി തട്ടിപ്പ്‌ തുടരുകയും ചെയ്യും. വര്‍ഷത്തില്‍ കോടികള്‍ ശമ്പളം പറ്റുന്നവരാണ്‌ സ്ഥാപന നടത്തിപ്പുകാരിലധികവും. നടക്കാത്ത ബിസിനസ്സില്‍ നിന്നും തുറക്കാത്ത സൂപ്പര്‍ മാര്‍ക്കറ്റില്‍ നിന്നും എങ്ങനെ പ്രതിമാസം ലക്ഷങ്ങള്‍ ശമ്പളം വാങ്ങാന്‍ സാധിക്കുന്നുവെന്ന ചോദ്യത്തിന്‌ ഉത്തരം ലളിതമാണ്‌, അന്യന്റെ ധനം അപഹരിക്കുന്നു.

ആര്‍ത്തിയുടെ മണിച്ചങ്ങലകള്‍


കെ പി ഖാലിദ്‌
ഇഷ്‌ടമുള്ള ആഡംബരക്കാര്‍! താമസിക്കാന്‍ നീന്തല്‍ക്കുളം ഉള്‍പ്പെടുന്ന മനോഹരമായ രമ്യഹര്‍മം. ചുറ്റും പരിചാരകര്‍. ആവശ്യത്തിലേറെയുള്ള പണം! ഭൂമിയിലെ സ്വര്‍ഗത്തെക്കുറിച്ച വാഗ്‌ദാനം, മള്‍ട്ടിലെവല്‍ മാര്‍ക്കറ്റിംഗ്‌ കമ്പനികള്‍ ഗ്രാമങ്ങളില്‍ പോലും നടത്തുന്ന മോട്ടിവേഷന്‍ ക്ലാസ്സുകളിലിരുന്ന്‌ ഇങ്ങനെ കേള്‍ക്കണം. മനുഷ്യ ഹൃദയങ്ങളിലൂറിക്കിടക്കുന്ന തൃഷ്‌ണയുടെ നെരിപ്പോടുകളെ എങ്ങനെ ഊതിക്കത്തിക്കാമെന്ന്‌ കോട്ടും ടൈയും ധരിച്ച `മംഗ്ലീഷ്‌' സംസാരിക്കുന്ന മള്‍ട്ടിലെവല്‍ ക്ലാസ്‌ അധ്യാപകരില്‍ നിന്ന്‌ പഠിക്കണം. `മണിചെയിന്‍' എന്ന്‌ പ്രാകൃതമായി നാം വിളിച്ചിരുന്ന പണപ്പങ്കുകച്ചവടത്തെ ഉത്‌പന്നങ്ങളുമായി വിളക്കിച്ചേര്‍ത്ത്‌ അമേരിക്കന്‍ മാര്‍ക്കറ്റിംഗ്‌ കമ്പനി ആംവേ തുടങ്ങിവെച്ച `പിരമിഡ്‌'
വില വ്യവസായത്തിന്റെ രൂപപരിണാമങ്ങളാണ്‌ കഴിഞ്ഞ കുറേദിവസങ്ങളായി മലയാളക്കരയില്‍ നനഞ്ഞു തകര്‍ന്നുവീണ്‌ ചീട്ടുകൊട്ടാരം പോലെ അടിയുന്നത്‌.
ഇക്കഴിഞ്ഞ കുറേ വര്‍ഷങ്ങളായി നമ്മുടെ ഗ്രാമങ്ങളില്‍ പോലും കല്യാണമണ്ഡപങ്ങള്‍ ബുക്കുചെയ്‌തു കൊണ്ട്‌ മള്‍ട്ടിലെവല്‍ മാര്‍ക്കറ്റിംഗ്‌ കമ്പനികള്‍ നടത്തുന്ന സ്വഭാവരൂപീകരണ ക്ലാസുകളില്‍ പങ്കെടുക്കുന്ന സാധാരണക്കാരുടെ എണ്ണം ചെറുതല്ല. വലയില്‍ ചേര്‍ന്ന്‌ രണ്ടുവര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കകം ലഭിക്കാവുന്ന നേട്ടങ്ങളെക്കുറിച്ചാണ്‌ ഈ ക്ലാസുകള്‍ സദസ്സിനോട്‌ വിവരിക്കുന്നത്‌. കൂട്ടത്തില്‍ ചില മോട്ടിവേഷന്‍ ചെപ്പടി വിദ്യകള്‍: എങ്ങനെ ചിരിക്കണം? എന്താണ്‌ ശരീരഭാഷ? മെഴ്‌സിഡിസ്‌ ബെന്‍സ്‌ എന്ന ആഡംബര കാറിന്റെ ഏത്‌ സീരീസില്‍ പെടുന്ന ഇനമാണ്‌ വാങ്ങാന്‍ താല്‌പര്യം -കേള്‍വിക്കാരായ ചായക്കടക്കാരനും കൂലിപ്പണിക്കാരനും ഇവര്‍ അമ്പരക്കാന്‍ മറ്റെന്തു വേണം!
തുടര്‍ന്ന്‌ `പ്ലാന്‍' വിവരിക്കുന്നു; അയ്യായിരം രൂപ, ഒരു `ചെറിയ തുക;' അത്‌ നിങ്ങള്‍ ചെലവഴിക്കുമ്പോള്‍ നൂറ്റമ്പതു രൂപ വിലയുള്ള ഫേസ്‌ക്രീം ആയിരം രൂപയുടെ കൊളസ്‌ട്രോള്‍ കൊല്ലിയായ ഗുളികക്കുപ്പി, ഇരുനൂറ്‌ രൂപയുടെ പേസ്റ്റ്‌ എന്നിവ കിറ്റില്‍ ലഭിക്കുന്നു. കമ്പനി മാറുന്നതിനനുസരിച്ച്‌ ഉത്‌പന്നവും മാറുന്നു. അരി മസാലകള്‍ മുതല്‍ നൂറുകണക്കിന്‌ സൂപ്പര്‍മാര്‍ക്കറ്റ്‌ ഉള്‍ക്കൊള്ളുന്ന ചെയിനിലെ ഷെയര്‍ വരെ! അങ്ങനെ നീളുന്നു ഉത്‌പന്നങ്ങളുടെ ചേരുവകള്‍. നിങ്ങള്‍ ഡിസ്‌ട്രിബ്യൂട്ടറായി. തുടര്‍ന്ന്‌ നിങ്ങള്‍ക്ക്‌ കീഴെ അയ്യായിരത്തിന്‌ നാലു പേരെ നിങ്ങള്‍ ഡിസ്‌ട്രിബ്യൂട്ടറാക്കണം. അവര്‍ കമ്പനിക്കു നല്‍കുന്ന തുകയില്‍ നിന്ന്‌ രൂപ ആയിരത്തിന്‌ ഇരുനൂറ്റമ്പത്‌ വീതം നിങ്ങള്‍ക്ക്‌ കമ്പനി തരുന്നു. നിങ്ങളുടെ പണം വസൂല്‍! ഈ നാലുപേര്‍ക്കു കീഴെ നാല്‍പത്‌ പേര്‍; ഇവരില്‍ ഓരോരുത്തരില്‍ നിന്നും അഞ്ഞൂറു രൂപ വീതം നിങ്ങളുടെ അക്കൗണ്ടില്‍ വന്നു വീണ്‌ പിടയുന്നു. നിങ്ങള്‍ മാറിത്തുടങ്ങുന്നു. നാല്‍പതു പേര്‍ക്ക്‌ കീഴില്‍ നാനൂറു പേര്‍! നിങ്ങള്‍ കൈലിയും തോള്‍മുണ്ടും ഉപേക്ഷിക്കുന്നു. ആളുകള്‍ നിങ്ങളെ ഡയമണ്ട്‌ എന്ന്‌ വിളിക്കുന്നു. നിങ്ങളുടെ കോട്ടും ടൈയും ധരിച്ച ഫോട്ടോ വെബ്‌സൈറ്റില്‍! നാല്‌പതിനായിരം പേരില്‍ നിന്ന്‌ കമ്പനിക്ക്‌ ലഭിക്കുന്ന കൊള്ളലാഭത്തിന്റെ കണക്ക്‌ പുറത്തുവരുന്നുമില്ല. ഞെട്ടറ്റ്‌ ഇടക്ക്‌ കൊഴിയുന്ന വലയുടെ കണ്ണിക്ക്‌ ഉണ്ടാവുന്ന ധനനഷ്‌ടം ആരുമറിയാതെ മാഞ്ഞുപോകുന്നു. ചേരുവകളും രീതികളും ശൈലികളും മാറുമെങ്കിലും മിക്കവാറും എല്ലാ മള്‍ട്ടിലെവല്‍ മാര്‍ക്കറ്റിംഗ്‌ കമ്പനികളുടെയും സ്‌കീമുകള്‍ സമാനങ്ങളാണ്‌. വാഗ്‌ദാനങ്ങള്‍ മോട്ടിവേഷന്‍ ക്ലാസുകളിലെ ബംഗ്ലാവുകള്‍, കാറുകള്‍, പറുദീസകള്‍!
ഇങ്ങനെ സ്വപ്‌ന വ്യാപാരത്തിലൂടെ നെറ്റ്‌വര്‍ക്ക്‌ മാര്‍ക്കറ്റിംഗ്‌ കമ്പനികള്‍ ഇരകളെ ഗ്രാമങ്ങളില്‍ നിന്നു പോലും കുരുക്കുന്നു. അധ്വാന ശേഷം അല്‌പസമയം ബാക്കിയുള്ള സാധാരണക്കാരിലെ ഒരു നല്ല മനുഷ്യനെങ്കിലും ഈ ക്ലാസ്‌ കഴിയുമ്പോള്‍ ഒരു സ്വപ്‌നാടകനായി മാറിയിട്ടുണ്ടാവും. നാട്ടില്‍ അത്യാവശ്യം പൊതുബന്ധങ്ങളും വിശ്വാസ്യതയുമുള്ള ഈ പുതിയ `ഡിസ്‌ട്രിബ്യൂട്ടര്‍' സര്‍ക്കാര്‍ ഉദ്യോഗസ്ഥനോ മദ്‌റസാ അധ്യാപനോ വക്കീല്‍ ഗുമസ്‌തനോ സംഘടനാ പ്രവര്‍ത്തകനോ ആരുമാകാം! തൊട്ടടുത്ത നിമിഷം മുതല്‍ ഇക്കൂട്ടര്‍ ഡയമണ്ട്‌, പ്ലാറ്റിനം തുടങ്ങിയ പ്രയോഗങ്ങള്‍ ചേര്‍ത്തുകൊണ്ട്‌ സുഹൃത്തുക്കളോടും നാട്ടുകാരോടും ഗണിതശാസ്‌ത്രം സംസാരിച്ചു തുടങ്ങുന്നു. ഒരു മെമ്പറാവുന്നതിലൂടെ നമുക്കുണ്ടാവുന്ന ദാരിദ്ര്യ നിര്‍മാര്‍ജനത്തിന്റെ മോഹവഴികളുടെ വാതായനങ്ങളാണ്‌ ഇവര്‍ തുറന്നിട്ടു തുടങ്ങുന്നത്‌. നമുക്ക്‌ കീഴെ നാലു പേര്‍, അവര്‍ക്ക്‌ കീഴെ നാല്‍പതു പേര്‍, അവരിലും കീഴെ നാനൂറുപേര്‍, അവരുടെ മെമ്പര്‍ഷിപ്പുകളില്‍ നിന്നുള്ള ഓഹരികള്‍! കമ്പനി ഔട്ട്‌ലെറ്റിലൂടെ കിഴിവിനം ലഭിക്കുന്ന മസാലക്കൂട്ടുകള്‍കൊണ്ട്‌ നിറയുന്ന നമ്മുടെ അടുക്കളകള്‍! സില്‍ക്ക്‌ കൊട്ടാരത്തില്‍ നിന്ന്‌ ഒരു ലക്ഷം രൂപയ്‌ക്ക്‌ ഭാര്യക്ക്‌ സമ്മാനമായി വാങ്ങി നല്‍കുന്ന സാരി കാണുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന അവളുടെ പ്രസന്ന മുഖം! സേവിങ്‌ ബാങ്ക്‌ അക്കൗണ്ടില്‍ കൊതുകുകളെപ്പോലെ പെറ്റുപെരുകുന്ന സമ്പാദ്യം. ഉട്ടോപ്യന്‍ സ്വപ്‌നങ്ങള്‍ നീളുന്നതനുസരിച്ച്‌ ഇരകളും കൂടുന്നു.
ഡിസ്‌ട്രിബ്യൂട്ടര്‍മാര്‍ പുതിയ അംഗങ്ങളെ ചേര്‍ക്കുമ്പോള്‍ നല്‍കുന്ന കിറ്റിലാണ്‌ മള്‍ട്ടിലെവല്‍ മാര്‍ക്കറ്റിംഗ്‌ കമ്പനികള്‍ കെണിയൊരുക്കുന്നത്‌. കേവലം ആയിരത്തില്‍ താഴെ വില വരുന്ന ഉത്‌പന്നങ്ങളാണ്‌ അയ്യായിരത്തോളം രൂപക്ക്‌ നല്‍കുന്നത്‌. ഇത്‌ വഴി ലഭിക്കുന്ന നാലിരട്ടി തുകയില്‍ മൂന്നിരട്ടി തുകയും സ്വന്തം അക്കൗണ്ടിലും ബാക്കി വിതരണത്തിനും ഉപയോഗിക്കുന്നു. സുഹൃത്തുക്കളുടെ പ്രേരണക്ക്‌ വിധേയമായി `ശല്യമൊടുങ്ങാന്‍' ഡിസ്‌ട്രിബ്യൂട്ടറായവന്റെ മുഴുവന്‍ അധ്വനഫലവും കമ്പനി കവരുന്നു. കമ്പനി വിഹിതം കഴിഞ്ഞ ബാക്കി തുക താഴോട്ടുള്ള മെമ്പര്‍മാര്‍ക്കിടയിലേക്ക്‌ രോഗാണുക്കളെപ്പോലെ പടര്‍ന്നുകയറുന്നു. ഇരകള്‍ ആര്‍ത്തി മൂത്തവരാണെങ്കില്‍ ആഭരണങ്ങള്‍ പണയം വെച്ചിട്ടാണെങ്കിലും മെമ്പര്‍മാരാവുന്നു- ഇവരുടെ രക്തം ഊറ്റിക്കുടിക്കാന്‍ തേറ്റ തുറന്നു പിടിച്ച്‌ കമ്പനികളും. വയനാടന്‍ അട്ടകളുടെ ജൈവവ്യവസ്ഥ മാതൃകയാക്കിയാണ്‌ മള്‍ട്ടിവെലല്‍ മാര്‍ക്കറ്റിംഗിന്റെ ഉപജ്ഞാതാക്കള്‍ തങ്ങളുടെ വിപണന തന്ത്രങ്ങളുടെ ആശയങ്ങള്‍ വിസകിപ്പിച്ചെടുത്തിരിക്കുന്നത്‌ എന്ന്‌ സംശയിച്ചാല്‍ തെറ്റു പറയേണ്ടതില്ല!
മള്‍ട്ടിലെവല്‍ മാര്‍ക്കറ്റിംഗിന്റെ തുടക്കം
മള്‍ട്ടിലെവല്‍ മാര്‍ക്കറ്റിംഗിന്റെ തലതൊട്ടപ്പനായി അറിയപ്പെടുന്നത്‌ ആംവേ (American way) ബിസിനസ്‌ കോര്‍പറേഷനാണ്‌. 1959ല്‍ അമേരിക്കയില്‍ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഈ കമ്പനി നിരവധി ഉല്‍പന്നങ്ങളിലൂടെയാണ്‌ വലകള്‍ വിരിച്ച്‌ ഭൂഗോളത്തിനു ചുറ്റും കാവലിരിക്കുന്നത്‌. 80 രാജ്യങ്ങളില്‍ പടര്‍ന്നു പിടിച്ചിരിക്കുന്ന ഒമ്പതിനായിരം കോടി ഡോളര്‍ ആസ്‌തിയുള്ള ഈ കമ്പനി ചൈനയില്‍ ഒരിക്കല്‍ നിരോധിക്കപ്പെട്ടുവെങ്കിലും പണവിതരണത്തിന്റെ കടുത്ത നിയന്ത്രണത്തിനു വിധേയമായി ഇപ്പോഴും പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നു. നൂറുരൂപക്ക്‌ മുകളിലുള്ള ക്രീമുകളും നൂറ്റമ്പതു രൂപയുടെ ടൂത്ത്‌ പെയ്‌സ്റ്റുമായി ഗ്രാമങ്ങളില്‍ പോലും ഇന്ന്‌ ആംവേയുടെ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ വ്യാപകമാണ്‌. അമേരിക്കന്‍ ഭീമനായതിനാല്‍ അത്രവേഗത്തില്‍ `ആംവേ' നെറ്റുവര്‍ക്കുകള്‍ തകരുകയുമില്ല. വന്‍ വില ഈടാക്കി കമ്പനി വിപണനം ചെയ്യുന്ന ഉത്‌പന്നങ്ങള്‍ `ഗുണമേന്മ'യില്‍ മികച്ചു നില്‍ക്കുന്നതിനാല്‍ വലക്കു പുറത്തുള്ള ഉപഭോക്താക്കള്‍ക്കും ഈ ഉത്‌പന്നങ്ങളോട്‌ കമ്പമാണ്‌.
ആംവേയുടെ വിപണന ശൈലി കടമെടുത്തു കൊണ്ടാണ്‌ മിക്ക മള്‍ട്ടിലെവല്‍ മാര്‍ക്കറ്റിംഗ്‌ കമ്പനികളും മുളച്ചുപൊന്തിയത്‌. പണമുണ്ടാക്കാന്‍ എന്തു കോപ്രായത്തിനും ക്വട്ടേഷന്‍ തയ്യാറാക്കി കാത്തിരിക്കുന്ന അത്യാഗ്രഹികളുടെ ഒരു വന്‍നിര തന്നെ സ്വന്തമായുള്ള സംസ്ഥാനമെന്ന നിലയില്‍ ലോട്ടറി വ്യവസായം പോലെ നെറ്റ്‌വര്‍ക്ക്‌ മാര്‍ക്കറ്റിംഗ്‌ കമ്പനികളും കേരളത്തില്‍ അതിവേഗം തഴച്ചുവളരുകയായിരുന്നു. ഇവയില്‍ പലതും വേഗത്തില്‍ തകരുകയും ചെയ്‌തു. ഓരോ തകര്‍ച്ചയും നിരവധിയാളുകളുടെ ജീവിത സമ്പാദ്യങ്ങളെയാണ്‌ കവര്‍ന്നത്‌. കണ്ണൂര്‍ ആസ്ഥാനമായുള്ള ഗുഡ്‌വേയ്‌സ്‌, ഉത്തരേന്ത്യയിലെ ക്വാണ്ടം ഇങ്ങനെ നീളുന്നു ഇവയുടെ നാമങ്ങള്‍. ഇപ്പോള്‍ ഈ നിരയിലേക്ക്‌ ചേക്കെറിയ വമ്പന്മാരിലൂടെ കൊള്ളയടിക്കപ്പെട്ടത്‌ കേരളീയരുടെ ആയിരം കോടി രൂപയാണ്‌ എന്നാണ്‌ പ്രാഥമിക നിഗമനം.
തമിഴ്‌നാട്‌ കമ്പനിയായ ടൈക്കൂണ്‍, തൃശൂരിലെ നാനോ എക്‌സല്‍, ആംഡ്‌ പോലീസ്‌ എസ്‌ ഐ കെ ബി ഗോപിനാഥന്‍ രൂപംകൊടുത്ത ബിസ്സാര്‍ ഗ്രൂപ്പ്‌ എന്നിവയാണ്‌ ഏറ്റവും പുതിയ അപായലിസ്റ്റില്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്നത്‌. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട്‌ സംസ്ഥാനത്ത്‌ മൊത്തം ഫയല്‍ ചെയ്യപ്പെട്ട ക്രിമിനല്‍ കേസുകള്‍ ആയിരത്തോളം വരുമെന്നാണ്‌ കണക്ക്‌. കോട്ടും ടൈയും ധരിച്ച കമ്പനി സി ഇ ഒമാരില്‍ പലരും റിമാന്റിലായിക്കഴിഞ്ഞു. കേരളത്തിലെ ഒരു പ്രശസ്‌ത അരി നിര്‍മാതാക്കളുടെ ഗ്രൂപ്പ്‌ ഉള്‍പ്പെടെ, ഈ നിരയിലേക്ക്‌ വരാന്‍ തയ്യാറായി നില്‍ക്കുന്ന `വലക്കമ്പനി'കള്‍ നിരവധിയാണ്‌. കേരളത്തിന്റെ ഇപ്രാവശ്യത്തെ `സീസണ്‍' ഏതായാലും മള്‍ട്ടിലെവലില്‍ തകര്‍ത്തു പെയ്യുകയാണ്‌! നെറ്റ്‌വര്‍ക്ക്‌ മാര്‍ക്കറ്റിംഗില്‍ ഉള്‍പ്പെട്ട ചങ്ങലക്കണ്ണികള്‍ക്കൊക്കെ ഷോക്കേല്‍ക്കാന്‍ ഉണ്ടായ കാരണം നമ്മുടെ ഭരണകൂടങ്ങള്‍ക്ക്‌ അറിയാത്തതല്ല. നിലവിലുള്ള നിയമങ്ങളെ ഫലപ്രദമായി പ്രയോഗിക്കാന്‍ ഭരണകൂടങ്ങള്‍ തയ്യാറാവുന്നില്ല എന്നതാണ്‌ ഈ ദുരിതപര്‍വത്തിന്‌ കാരണം.
ആന്ധ്രാ കോടതിവിധി
2008 സെപ്‌തംബര്‍ 15ന്‌ ആംവേ ബിസിനസ്‌ കോര്‍പറേഷന്റെ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ സംസ്ഥാനത്ത്‌ നിരോധിച്ചുകൊണ്ട്‌ ആന്ധ്രാ ഹൈക്കോടതി നടത്തിയ വിധി പരാമര്‍ശം ശ്രദ്ധേയമാണ്‌. 1978ല്‍ ഇന്ത്യന്‍ പാര്‍ലമെന്റ്‌ പാസാക്കിയ `പ്രൈസ്‌ചിട്ട്‌ -മണി സര്‍ക്കുലേഷന്‍ സ്‌കീം നിരോധനനിയമത്തിന്റെ (ആക്‌ട്‌ 43) പരിധിയില്‍ ആംവേയുടെ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ നിസ്സംശയം പെടുമെന്ന്‌ കോടതി ഉറപ്പിച്ചു പറയുകയായിരുന്നു. ഉത്‌പന്നങ്ങള്‍ ഉള്‍പ്പെട്ടുകൊണ്ടും പണം സര്‍ക്കുലേറ്റ്‌ ചെയ്യപ്പെട്ടുകൊണ്ടും നടക്കുന്ന ഏത്‌ ക്രയവിക്രയങ്ങളും ചങ്ങലക്കണ്ണികളിലൂടെയാണെങ്കില്‍ അത്‌ നിയമവിരുദ്ധമാണ്‌ എന്ന്‌ ആക്‌ട്‌ നിഷ്‌കര്‍ഷിക്കുന്നു. ഉത്‌പന്ന വിതരണം എന്ന മറയില്‍ മണി സര്‍ക്കുലേഷന്‍ നടക്കാവതല്ല എന്ന്‌ ആന്ധ്രാ കോടതി വിധിന്യായത്തില്‍ എടുത്തുകാട്ടി. കാശ്‌മീരിലൊഴികെ മറ്റെല്ലായിടത്തും ഈ നിയമം ബാധകവുമാണ്‌.
ഇത്തരം മണിചെയിന്‍ അടിസ്ഥാന വ്യവസ്ഥയിലുള്ള സ്‌കീമുകളില്‍ ഉത്‌പന്നങ്ങള്‍ വിപണനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു എന്നതുകൊണ്ട്‌ കുറ്റത്തിന്റെ പരിധിയില്‍ വരാതിരിക്കുന്നില്ലെന്ന്‌ ആന്ധ്ര കോടതി വിധി പറയുന്നു. 2008ലെ ലിസ്‌ ഇടപാടുകളിലെ കുര്യാച്ചന്‍ ചാക്കോച്ചന്‍ കേസിലെ സുപ്രീം കോടതി വിധിയാകട്ടെ ഇത്‌ ഐ പി സി 42-ന്റെ പരിധിയില്‍ വരുന്ന വഞ്ചനാകുറ്റമാണെന്നു കൂടി പരാമര്‍ശിക്കുന്നു. ആംവേയുടെ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങല്‍ പ്രൈസ്‌-ചിട്ട്‌ മണി സര്‍ക്കുലേഷന്‍ ആക്‌ടിന്റെ പരിധിയില്‍ വരുമെന്ന്‌ 2001 മാര്‍ച്ചില്‍ റിസര്‍വ്‌ ബാങ്ക്‌ ഓഫ്‌ ഇന്ത്യ വാണിജ്യ മന്ത്രാലയത്തിനും ധനമന്ത്രാലയത്തിനും റിപ്പോര്‍ട്ട്‌ നല്‍കിയിരുന്നു. ഉടന്‍ തന്നെ ആംവേ കോര്‍പറേഷന്‍ മാനേജ്‌മെന്റ്‌ അമേരിക്കയിലെ ഇന്ത്യന്‍ നയതന്ത്രാലയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട്‌ ഒരു നിരോധത്തിലേക്ക്‌ നീങ്ങരുത്‌ എന്ന്‌ അപേക്ഷിച്ചു. യാങ്കി വായക്കു എതിര്‍വായയില്ലല്ലോ. ഇന്ത്യയിലെ ഡയറക്‌ട്‌ സെല്ലിംഗ്‌ അസോസിയേഷന്റെ `നിവേദനം' പരിഗണിച്ചുകൊണ്ട്‌ നിരവധി തൊഴില്‍രഹിതര്‍ക്ക്‌ ആശ്വാസമാകുന്ന ആംവേ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ നിരോധിക്കേണ്ടതില്ലെന്ന്‌ വാണിജ്യ മന്ത്രാലയം തീരുമാനിക്കുകയാണുണ്ടായത്‌.
എന്താണ്‌ നിയമവ്യവസ്ഥയിലെ ശിക്ഷകള്‍?
പ്രൈസ്‌ ചിട്ട്‌-മണി സര്‍ക്കുലഷന്‍ ആക്‌ട്‌ പ്രകാരം പണം സര്‍ക്കുലേറ്റ്‌ ചെയ്യപ്പെടുന്ന ഏത്‌ വിപണനവും അതില്‍ കണ്ണി ചേരുന്നതിലൂടെ കണ്ണിചേര്‍ക്കുന്നവര്‍ക്ക്‌ സാമ്പത്തിക വരുമാനം ഉണ്ടാക്കുന്നുവെങ്കില്‍ അത്‌ നിയമവിരുദ്ധമാണ്‌. ഇതില്‍ കണ്ണികളാവുകയും തുടര്‍ന്ന്‌ കണ്ണികളാവാന്‍ അന്യരെ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന `ഡയമണ്ടു'കള്‍ക്കും `പ്ലാറ്റിന'ങ്ങള്‍ക്കും രണ്ടുവര്‍ഷം തടവും അയ്യായിരം രൂപ പിഴയുമാണ്‌ ശിക്ഷ. നെറ്റ്‌വര്‍ക്ക്‌ മാര്‍ക്കറ്റിംഗിലൂടെ പണം മാത്രമല്ല, വിലപ്പെട്ട വസ്‌തുക്കള്‍ ലാഭമായി ലഭിക്കുന്നതും നിയമവിരുദ്ധമാണ്‌. ഇത്തരം ചെയിനുകള്‍ വികസന പ്രവര്‍ത്തനത്തിനു വേണ്ടി പോലും രൂപീകരിക്കുന്നത്‌ തെറ്റാണ്‌ എന്ന്‌ 1982ലെ സ്വപന്‍കുമാര്‍ കേസില്‍ സുപ്രീംകോടതി ചീഫ്‌ജസ്റ്റിസ്‌ ചന്ദ്രചൂഡ്‌ വിധി പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്‌.
ഇത്തരം വലകളില്‍ അംഗമാവാന്‍ ക്ഷണിക്കുന്ന ലഘുലേഖകള്‍ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതും പരസ്യങ്ങള്‍ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതും നിയമവിരുദ്ധമാണ്‌. ഇത്തരം കമ്പനികളുടെ ഓഫീസുകള്‍ സബ്‌ഇന്‍സ്‌പെക്‌ടര്‍ക്ക്‌ താഴെയല്ലാത്ത പോലീസുദ്യോഗസ്ഥന്‌ റെയ്‌ഡ്‌ ചെയ്യാവുന്നതും അംഗങ്ങളെ കസ്റ്റഡിയിലെടുക്കാവുന്നതുമാണ്‌. പരസ്യങ്ങള്‍ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന പത്രങ്ങള്‍ പിടിച്ചെടുക്കാവുന്നതിന്‌ കൂടി നിയമത്തില്‍ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്‌.
പുതിയ വിപണന കെണികള്‍
നല്ല ഉത്‌പന്നങ്ങള്‍ ഉത്‌പാദിപ്പിക്കുന്ന വ്യവസായങ്ങള്‍ വരെ നെറ്റ്‌വര്‍ക്ക്‌ മാര്‍ക്കറ്റിംഗിനെ ആശ്രയിക്കുന്നത്‌ ഉത്‌പന്നങ്ങള്‍ വിപണനം ചെയ്യാന്‍ മാത്രമല്ല, വിതരണക്കണ്ണികള്‍ കിറ്റ്‌ വില്‍പന നടത്തുന്നതിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന കൊള്ളലാഭം നോട്ടമിട്ടുകൊണ്ടുതന്നെയാണ്‌. മോട്ടിവേഷന്‍ ക്ലാസുകളില്‍ നിന്നു പകര്‍ന്നുകിട്ടുന്ന `സ്വപ്‌ന'ങ്ങളില്‍ അഭിരമിച്ചുപോവുന്ന അംഗങ്ങളാവട്ടെ മറ്റുള്ളവരെ അംഗങ്ങളാക്കാന്‍ പൊതുബന്ധങ്ങളും വ്യക്തിബന്ധങ്ങളും ഉപയോഗിക്കുന്നു എന്നതാണ്‌ സങ്കടകരം. പലപ്പോഴും തന്നോടൊപ്പം തനിക്കു ചുറ്റുമുള്ളവരും സാമ്പത്തിക പ്രയാസങ്ങളില്‍ നിന്നു കരകയറണമെന്നും സൗഭാഗ്യങ്ങളില്‍ അവര്‍ കൂടി പങ്കാളികളാകണമെന്നുമുള്ള നിഷ്‌കളങ്ക ചിന്തയിലൂടെയാണ്‌ ഡിസ്‌ട്രിബ്യൂട്ടര്‍മാര്‍ പരിചിതരെ അംഗങ്ങളാക്കുന്നത്‌. തനിക്ക്‌ ലഭിക്കുന്ന നന്മകള്‍ മറ്റുള്ളവര്‍ക്കു കൂടി പങ്കുവെക്കുക എന്ന സാധാരണക്കാരന്റെ ഉദാത്തമായ ചിന്ത കൂടി ഇവിടെ മള്‍ട്ടിലെവല്‍ കമ്പനികള്‍ ചൂഷണം ചെയ്യുന്നു.
സാമ്പത്തിക ശാസ്‌ത്രതത്വങ്ങള്‍ ഉയര്‍ത്തിക്കാട്ടുന്ന, ക്രയവിക്രയങ്ങള്‍ നടക്കുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന സൂക്ഷ്‌മങ്ങളായ അപകടസാധ്യതകളെക്കുറിച്ച പൊതുധാരണ പലപ്പോഴും ഡിസ്‌ട്രിബ്യൂട്ടര്‍മാര്‍ക്കുണ്ടാവാറില്ല. മണി സര്‍ക്കുലേഷനിടയിലെ കുറ്റകരങ്ങളായ ചോര്‍ച്ചകളെക്കുറിച്ചറിയാത്തവര്‍ `മോട്ടിവേഷന്റെ' ബലത്തില്‍ വലകളെ ന്യായീകരിക്കാറാണ്‌ പതിവ്‌. ചങ്ങല തുടര്‍ന്നുപോയാല്‍ കീഴെത്തട്ടില്‍ എവിടെയങ്കിലും പണം നഷ്‌ടപ്പെടുന്ന ഒരു കണ്ണി, പൗരനെന്ന നിലയില്‍ എഴുതിനല്‍കുന്ന ചെറിയ പരാതി മതി സ്വന്തം കഴുത്തില്‍ വല വീഴാന്‍ എന്ന്‌ പലപ്പോഴും ഇവരറിയുന്നില്ല. രമ്യഹര്‍മങ്ങള്‍ക്ക്‌ പകരം കാരാഗൃഹങ്ങളും ബെന്‍സുകാറുകള്‍ക്ക്‌ പകരം പോലീസ്‌ ജീപ്പിലെ യാത്രയും തരമാവാന്‍ പിന്നെ അധികകാലം വേണ്ടി വരില്ല!
രണ്ട്‌ വര്‍ഷമൊന്നുമെടുക്കില്ല എന്നറിയുക. പണം സ്വയം വളരുന്ന ഒരു പ്രതിഭാസമല്ല. അത്‌ മൂല്യനിര്‍ണയത്തിനുള്ള ഉപാധിയാണ്‌. അതിലപ്പുറം സര്‍ക്കുലേഷനിലൂടെ വര്‍ധിക്കുന്നത്‌ മൂല്യമല്ല, പലരില്‍ നിന്നും ചോര്‍ത്തപ്പെട്ട ധനമാണ്‌. അല്ലാഹു നിരോധിച്ച വഞ്ചനയില്‍ അത്‌ പെടുമോ എന്നറിയാന്‍ കര്‍മശാസ്‌ത്ര ഗ്രന്ഥങ്ങള്‍ കലക്കിക്കുടിക്കേണ്ട കാര്യമൊന്നുമില്ല.